Jak wyzwanie sportowe pomaga dbać o zdrowie pracowników?

Zdrowie pracowników coraz częściej pojawia się w HR nie tylko w kontekście benefitów czy programów wellbeingowych. Chodzi o coś bardziej podstawowego: jak na co dzień tworzyć warunki, które pomagają ludziom dbać o siebie, zanim pojawią się problemy ze zdrowiem, przewlekłe zmęczenie czy długotrwała nieobecność w pracy.

Jednym ze sposobów może być wyzwanie sportowe dla pracowników. Nie dlatego, że każdy pracownik powinien nagle zacząć biegać maratony. Wręcz przeciwnie. Dobrze zaprojektowane wyzwanie może zachęcać do małych, regularnych form ruchu – spaceru, jazdy na rowerze, biegania czy po prostu wyjścia z domu zamiast kolejnego wieczoru na kanapie.

W skrócie:

• regularna aktywność fizyczna wspiera zdrowie fizyczne i psychiczne pracowników, a jednocześnie pomaga ograniczać skutki siedzącego trybu życia,
• wyzwanie sportowe może ułatwić przełożenie wiedzy o zdrowym stylu życia na konkretną, codzienną aktywność,
• najlepsze efekty daje wyzwanie, które jest dostępne dla różnych osób, ma jasny cel i wykorzystuje motywację grupową, a nie tylko rywalizację.

Dlaczego zdrowie pracowników zaczyna się od ruchu?

Nie trzeba nikogo przekonywać, że ruch jest zdrowy. Problem polega raczej na tym, że wiedza o jego znaczeniu nie zawsze przekłada się na zachowanie.

Praca przy komputerze, spotkania online, samochód zamiast spaceru, kilka godzin spędzonych wieczorem przed ekranem – w wielu przypadkach większość dnia upływa nam na siedząco. I właśnie dlatego aktywność fizyczna staje się ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej.

Według Światowej Organizacji Zdrowia regularna aktywność fizyczna pomaga zmniejszać ryzyko m.in. chorób układu krążenia, cukrzycy typu 2 i niektórych nowotworów. Wspiera też zdrowie psychiczne, jakość snu, funkcje poznawcze i ogólne samopoczucie. Co ważne z perspektywy HR – WHO podkreśla, że każda aktywność ma znaczenie, a nie tylko trening wykonywany na siłowni czy podczas zajęć sportowych.

To istotne, bo zdrowie pracowników nie powinno być budowane wyłącznie przez osoby, które już są aktywne.Jeśli firmowy program sportowy trafia tylko do biegaczy, rowerzystów czy osób regularnie chodzących na siłownię, jego potencjał jest ograniczony. Z punktu widzenia HR ciekawsze jest pytanie: jak zachęcić do ruchu również tych, którzy na co dzień nie mają sportowego zacięcia?

Wyzwanie sportowe dla pracowników – dlaczego może działać?

Samo powiedzenie pracownikom „więcej się ruszajcie” raczej nie wystarczy. Potrzebny jest jeszcze powód, żeby faktycznie zacząć. I właśnie tutaj pojawia się wyzwanie sportowe dla pracowników.

Wyzwanie zamienia ogólne zalecenie dotyczące aktywności w coś konkretnego. Jest określony czas, cel, zasady i często także widoczny postęp. Pracownik nie musi zastanawiać się, czy „wystarczająco dba o zdrowie”. Wystarczy, że zrobi dziś spacer, przejedzie kilka kilometrów na rowerze albo pobiegnie. To niewielka zmiana, ale z perspektywy budowania nawyków ma znaczenie. 

Badania dotyczące programów zwiększających aktywność fizyczną w miejscu pracy wskazują, że skuteczniejsze mogą być działania łączące kilka elementów: aktywność, monitorowanie postępów, informację zwrotną, wsparcie i mechanizmy motywacyjne. Dlatego dobrze zaprojektowane wyzwanie nie powinno być tylko tabelą wyników. Powinno pomagać pracownikowi zacząć, utrzymać aktywność i widzieć swój postęp.

Zdrowie pracowników to nie tylko kondycja fizyczna

Kiedy mówimy o aktywności fizycznej w firmie, łatwo sprowadzić temat do liczby kroków, kilometrów albo spalonych kalorii. Tymczasem korzyści są znacznie szersze.

Regularny ruch wspiera również zdrowie psychiczne. WHO wskazuje m.in. na związek aktywności fizycznej z mniejszym nasileniem objawów depresji i lęku oraz lepszym ogólnym samopoczuciem. Aktywność może też wspierać sen i funkcje poznawcze.

Dla HR oznacza to, że działania związane z ruchem mogą być częścią szerszego podejścia do wellbeingu pracowników.

Nie chodzi oczywiście o to, żeby od wyzwania sportowego oczekiwać rozwiązania wszystkich problemów związanych ze zdrowiem psychicznym czy przeciążeniem pracą. Taki program nie zastąpi dobrej organizacji pracy, odpowiedniego obciążenia czy profesjonalnego wsparcia psychologicznego.

Może jednak być jednym z elementów środowiska pracy, które sprzyja zdrowym zachowaniom.

Nie każdy musi biegać. I to jest dobra wiadomość

Jednym z najczęstszych błędów przy organizowaniu firmowych akcji sportowych jest założenie, że uczestnicy mają podobny poziom sprawności. Nie mają.

W jednym zespole może być maratończyk, osoba jeżdżąca codziennie na rowerze, ktoś spacerujący z psem i pracownik, który od dawna nie uprawiał żadnego sportu. Jeśli zasady wyzwania będą premiować wyłącznie intensywne treningi, część osób odpadnie jeszcze przed startem.

Dlatego wyzwanie sportowe dla pracowników powinno mieć możliwie niski próg wejścia.

Spacer też jest aktywnością. Podobnie jak jazda na rowerze czy rekreacyjny marsz. WHO wyraźnie wskazuje, że aktywność fizyczna obejmuje różne formy ruchu – nie tylko sport w klasycznym rozumieniu.

To szczególnie ważne, jeśli celem firmy jest poprawa zdrowia całej grupy, a nie stworzenie kolejnego programu dla najbardziej aktywnych.

Wspólny cel może być ważniejszy niż sama rywalizacja

Jest jeszcze jeden element, który może zwiększać zaangażowanie: inni ludzie.

Kiedy pracownik widzi, że jego koleżanka zrobiła dziś kilka kilometrów, zespół zbliża się do wspólnego celu, a wynik całej firmy rośnie, aktywność przestaje być wyłącznie indywidualnym zadaniem. Pojawia się element społeczny. Najlepszym dowodem na to jest historia firmy Dradura, gdzie właśnie ta część wzajmnej motywacji przynosiła realne skutki.

Badania nad firmowymi wyzwaniami związanymi z chodzeniem pokazują, że element rywalizacji i działania zespołowego może dodatkowo motywować uczestników do zwiększenia aktywności. W jednym z badań przeprowadzonych wśród pracowników uczelni uczestnicy zespołowego wyzwania zwiększyli średnią liczbę kroków z około 5960 do ponad 10 700 dziennie podczas interwencji.

Nie oznacza to oczywiście, że każde wyzwanie przyniesie podobny rezultat. Badania nad programami aktywności w miejscu pracy pokazują raczej umiarkowane efekty i dużą różnorodność między poszczególnymi rozwiązaniami.

To ważna uwaga dla HR: nie ma jednego magicznego mechanizmu, który sprawi, że wszyscy pracownicy zaczną ćwiczyć.

Znaczenie ma konstrukcja programu, sposób komunikacji, dostępność aktywności i dopasowanie do konkretnej organizacji.

Jak zaprojektować wyzwanie, które faktycznie wspiera zdrowie pracowników?

Z perspektywy HR warto zacząć nie od pytania „jaką nagrodę damy zwycięzcy?”, ale od pytania: co chcemy zmienić dzięki tej akcji?

Jeśli celem jest większa codzienna aktywność, wyzwanie powinno być dostępne dla osób o różnym poziomie sprawności. Jeśli chcemy ograniczyć siedzący tryb życia, warto promować krótkie i regularne formy ruchu, a nie tylko długie treningi. Jeśli zależy nam również na integracji, dobrze sprawdzi się wspólny cel zespołowy.

Ważna jest także długość akcji. Jednodniowy event może być świetnym sposobem na integrację, ale trudniej oczekiwać po nim trwałej zmiany zachowania. Z kolei dłuższe wyzwanie daje więcej okazji do powtarzania aktywności i obserwowania postępów.

Warto też zadbać o prostotę.Jeżeli pracownik musi przeczytać kilkanaście stron regulaminu, ręcznie wypełniać tabelki i co kilka dni wysyłać wyniki do HR, motywacja może szybko spaść. Technologia powinna zdejmować z organizatorów i uczestników część pracy, a nie dokładać kolejne zadania.

Wyzwanie sportowe jako element strategii wellbeing

Czy wyzwanie sportowe dla pracowników powinno być traktowane jako benefit?  Może, ale warto spojrzeć na nie trochę szerzej.

Benefit często kojarzy się z czymś, co firma udostępnia pracownikowi: karta sportowa, platforma z ofertą zajęć, dofinansowanie. Wyzwanie działa nieco inaczej. Jest czasową akcją, która aktywizuje ludzi wokół konkretnego celu. To może być jego największa wartość.

Nie każdy pracownik korzysta z karty sportowej. Nie każdy pójdzie na firmowy trening po pracy. Ale zdecydowanie więcej osób może zdecydować się na spacer, jeśli wie, że jego kilometry dokładają się do wspólnego wyniku zespołu.

I właśnie tutaj HR może wykorzystać mechanizm wyzwania do wspierania zdrowia pracowników bez tworzenia kolejnego rozwiązania, z którego skorzysta wyłącznie najbardziej aktywna część organizacji.

Aktywni dla Lasów – ruch, który ma konkretny cel

W Aktywni dla Lasów wykorzystujemy właśnie ten mechanizm.

To platforma do organizowania firmowych wyzwań sportowych, w których pracownicy zbierają kilometry podczas różnych aktywności – mogą spacerować, biegać, jeździć na rowerze czy rolkach. Kilometry są następnie przeliczane na drzewa, które po zakończeniu wyzwania są sadzone w polskich lasach przez Posadzimy.pl.

Dzięki temu pracownik nie rusza się wyłącznie „dla wyniku”. Ma konkretny cel, który może zobaczyć. A HR dostaje narzędzie, które łączy kilka obszarów: aktywność fizyczną, wellbeing, integrację i zaangażowanie pracowników. Samo wyzwanie nie wymaga przy tym, żeby każdy uczestnik był biegaczem czy rowerzystą. Liczy się ruch i wspólny rezultat.

Dobrym przykładem jest Aksam, gdzie w wyzwaniu wzięli udział pracownicy z różnych działów – administracyjnych, produkcyjnych i okołoprodukcyjnych. W ciągu sześciu tygodni uczestnicy zbierali kilometry podczas spacerów, biegania, jazdy na rowerze i rolkach, a wspólnym celem było posadzenie 1000 drzew. 

To właśnie ten model jest najciekawszy z perspektywy HR: nie zmuszamy pracowników do uprawiania konkretnego sportu. Tworzymy warunki, w których łatwiej jest zacząć się ruszać i utrzymać motywację.

Chcesz zorganizować wyzwanie sportowe dla pracowników?

Zgłoś się do nas, a opowiemy Ci dokładnie, czym jest Aktywni dla Lasów i sprawdzimy, czy takie rozwiązanie odpowiada na Twoje potrzeby.